Việt Nam Tăng Cường Thực Thi Quyền Sở Hữu Trí Tuệ: Những Kết Quả Đáng Chú Ý Trong Tháng 8/2026

Trong tháng 8/2026, các cơ quan chức năng Việt Nam tiếp tục triển khai các nhiệm vụ tăng cường phát hiện, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) theo Công điện số 38/CĐ-TTg và Thông báo số 287/TB-VPCP. Báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ cho thấy số vụ án có quyết định khởi tố tăng đáng kể so với tháng 7/2026, đồng thời công tác xử lý vi phạm trên môi trường số và kiểm soát hàng hóa tại biên giới tiếp tục được chú trọng.

1. Hơn 1.100 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền SHTT được phát hiện

Theo Báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ về tình hình, kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao về thực thi quyền SHTT và triển khai Kế hoạch hành động về SHTT, trong giai đoạn từ ngày 30/7/2026 đến ngày 29/8/2026, các cơ quan chức năng đã phát hiện 1.134 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền SHTT.

Các số liệu trên được tổng hợp từ báo cáo của các bộ, ngành và địa phương gửi về Bộ Khoa học và Công nghệ trong giai đoạn nêu trên.

2. Xâm phạm nhãn hiệu tiếp tục chiếm số lượng lớn

Theo đối tượng quyền SHTT, trong tháng 8/2026, các cơ quan chức năng đã xử lý hành chính 04 vụ xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan; 1.110 vụ xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý; và 03 vụ xâm phạm quyền đối với các đối tượng SHTT khác.

Về xử lý hình sự, có 10 vụ xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự và 66 vụ xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý theo Điều 226 Bộ luật Hình sự.

3. Tăng cường xử lý xâm phạm SHTT trên môi trường trực tuyến

Một điểm đáng chú ý trong tháng 8/2026 là việc tiếp tục tăng cường xử lý các hành vi vi phạm trên môi trường số. Trong tháng, lực lượng chức năng đã ngăn chặn truy cập đối với tổng cộng 1.358 trang web vi phạm, bao gồm 1.310 trang web phát chiếu bóng đá, 21 trang web truyện và 27 trang web bán hàng vi phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Báo cáo đồng thời ghi nhận yêu cầu tăng cường theo dõi và thống kê riêng các vụ việc liên quan đến hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền SHTT được kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và thông qua hoạt động livestream bán hàng.

4. Số vụ án có quyết định khởi tố tăng so với tháng 7/2026

So với tháng 7/2026, số vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền SHTT bị phát hiện trong tháng 8 giảm từ 1.250 xuống 1.134 vụ, giảm 116 vụ. Tuy nhiên, số vụ xử lý hành chính tăng từ 1.116 lên 1.117 vụ; số tổ chức, cá nhân bị xử lý giảm từ 1.161 xuống 1.107; trong khi số vụ án có quyết định khởi tố tăng từ 50 lên 76 vụ, tăng 26 vụ.

Số vụ án được Tòa án thụ lý giảm từ 21 xuống 08 vụ; số vụ án được Tòa án xét xử giảm từ 07 vụ với 09 bị cáo xuống 04 vụ với 07 bị cáo.

Theo đánh giá trong Báo cáo, diễn biến này cho thấy các cơ quan chức năng đã tập trung hơn vào việc phát hiện, điều tra và xử lý hình sự đối với các vụ việc có tính chất nghiêm trọng.

5. Một số địa phương có kết quả thực thi nổi bật

Trong tháng 8/2026, một số địa phương có số vụ xử lý tăng đáng kể so với mức trung bình tháng năm 2025, trong đó:

Ngược lại, một số địa phương có số vụ xử lý thấp hơn mức trung bình tháng năm 2025, như thành phố Huế (01 vụ, bằng 20%), Lai Châu (01 vụ, bằng 50%), Tuyên Quang (07 vụ, bằng 77,78%) và Ninh Bình (07 vụ, bằng 87,5%).

6. Tăng cường kiểm soát hàng hóa tại biên giới

Trong tháng 8/2026, lực lượng hải quan đã phát hiện và bắt giữ 14 vụ việc liên quan đến hành vi xâm phạm quyền SHTT, tăng 2,8 lần so với cùng kỳ năm 2025; đồng thời đã xử lý 14 vụ việc và chủ động tạm dừng thủ tục hải quan đối với 01 vụ.

Báo cáo cũng ghi nhận Bộ Tài chính đã trình Quốc hội thông qua dự thảo Luật Hải quan sửa đổi, bổ sung vào ngày 23/8/2026. Theo Báo cáo, các nội dung liên quan bao gồm việc chủ động kiểm soát biên giới đối với hàng hóa quá cảnh và xây dựng danh mục hàng hóa có rủi ro cao và trung bình, trong đó có hàng hóa có nguy cơ cao về hàng giả và hàng xâm phạm quyền SHTT.

7. Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về SHTT và thực thi quyền

Song song với công tác thực thi, Việt Nam tiếp tục hoàn thiện khung pháp luật và cơ chế phối hợp về SHTT. Bộ Khoa học và Công nghệ đã tham mưu Chính phủ ban hành Tờ trình số 466/TTr-CP ngày 30/7/2026 gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc đề nghị bổ sung dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ vào Chương trình lập pháp năm 2026.

Báo cáo cũng nêu một số nhiệm vụ đang được triển khai, gồm việc hoàn thiện các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực liên quan, sửa đổi các quy định về hải quan, và xây dựng Chương trình phối hợp hành động giai đoạn 2026–2030 về đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền SHTT.

8. Một số lưu ý đối với doanh nghiệp và chủ sở hữu quyền

+ Chủ động phát hiện hành vi xâm phạm: Đối với nhãn hiệu và các quyền SHTT khác, doanh nghiệp nên chủ động theo dõi thị trường và các kênh kinh doanh trực tuyến để phát hiện sớm dấu hiệu xâm phạm.

+ Chuẩn bị và bảo toàn chứng cứ: Khi phát hiện hành vi có dấu hiệu xâm phạm, việc thu thập và bảo toàn thông tin về chủ thể vi phạm, hàng hóa, kênh phân phối và các tài liệu liên quan là yếu tố quan trọng cho quá trình xử lý.

+ Lựa chọn biện pháp thực thi phù hợp: Tùy tính chất và mức độ của hành vi, chủ sở hữu quyền có thể cân nhắc các cơ chế thực thi phù hợp theo quy định pháp luật, bao gồm biện pháp hành chính, dân sự, hình sự hoặc các biện pháp kiểm soát tại biên giới.

+ Chú trọng bảo vệ quyền trên môi trường số: Việc xử lý website vi phạm và yêu cầu tăng cường theo dõi hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền SHTT trên thương mại điện tử, mạng xã hội và livestream cho thấy đây là một lĩnh vực cần được đưa vào chiến lược thực thi quyền của doanh nghiệp.

Tóm lại

Kết quả thực thi trong tháng 8/2026 cho thấy công tác bảo vệ và thực thi quyền SHTT tại Việt Nam tiếp tục được triển khai trên nhiều phương diện, từ xử lý hành chính và hình sự đến xử lý vi phạm trên môi trường số và kiểm soát hàng hóa tại biên giới.

Đối với doanh nghiệp và chủ sở hữu quyền, việc đăng ký quyền SHTT nên được kết hợp với một chiến lược thực thi chủ động, bao gồm giám sát thị trường, theo dõi môi trường trực tuyến, bảo toàn chứng cứ và lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp với từng trường hợp.

WINTER IP LAW tiếp tục theo dõi các diễn biến về chính sách, pháp luật và thực thi quyền SHTT tại Việt Nam nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và chủ sở hữu quyền trong việc bảo vệ và thực thi quyền SHTT tại Việt Nam.

Nguồn: Báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ về tình hình, kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao về thực thi quyền sở hữu trí tuệ và triển khai Kế hoạch hành động về sở hữu trí tuệ đến ngày 29/8/2026; Phụ lục I.1–I.8 kèm theo Báo cáo.