Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025: Những thay đổi thực chất bạn cần biết

01 · Cải cách thủ tục hành chính

Rút ngắn thời gian thẩm định — con số cụ thể

Đây là thay đổi hữu hình nhất với doanh nghiệp và cá nhân nộp đơn. Toàn bộ quy trình xử lý đơn sở hữu công nghiệp đều được cắt giảm đáng kể, thể hiện rõ qua bảng so sánh dưới đây:

Thời hạn thẩm định nội dung (Điều 119 sửa đổi theo khoản 44 Điều 1 Luật 131/2025)

Thời hạn phản đối đơn (Điều 112a sửa đổi theo khoản 37 Điều 1 Luật 131/2025)

02 · Đơn giản hóa hồ sơ

Điều 100 viết lại từ đầu — bỏ liệt kê, trao trách nhiệm

Điều 100 cũ liệt kê chi tiết từng loại giấy tờ bắt buộc trong đơn: tờ khai, tài liệu kỹ thuật, giấy ủy quyền, tài liệu chứng minh quyền đăng ký, tài liệu nguồn gen, chứng từ lệ phí… Luật mới thay toàn bộ bằng một nguyên tắc:

“Đơn đăng ký sở hữu công nghiệp bao gồm các tài liệu về đối tượng yêu cầu bảo hộ và các tài liệu khác liên quan.”

Mỗi đơn chỉ được yêu cầu cấp một văn bằng bảo hộ cho một đối tượng duy nhất. Đổi lại, người nộp đơn tự chịu trách nhiệm về tính trung thực của thông tin khai trong đơn. Nếu cơ quan có thẩm quyền xác định thông tin không chính xác hoặc không trung thực, văn bằng bảo hộ có thể bị thu hồi bất kỳ lúc nào.

03 · Trí tuệ nhân tạo & SHTT

Lần đầu thiết lập khung pháp lý — các nguyên tắc cốt lõi

Đây là điểm đột phá mang tính lịch sử. Luật SHTT sửa đổi 2025 là văn bản pháp luật đầu tiên của Việt Nam chính thức thiết lập khung pháp lý cho quyền sở hữu trí tuệ trong kỷ nguyên AI. Phần lớn các nguyên tắc dưới đây được suy ra từ định nghĩa trong luật và quy định giao Chính phủ hướng dẫn — chưa có hướng dẫn chi tiết tại thời điểm luật có hiệu lực.

Khung pháp lý AI trong Luật SHTT — hiệu lực từ 01/04/2026

04 · Thương mại hóa tài sản trí tuệ

Sáng chế, nhãn hiệu có thể thế chấp và góp vốn

Điều 8a — hoàn toàn mới trong Luật SHTT — tập hợp và làm rõ cơ chế thương mại hóa tài sản trí tuệ. Quyền SHTT đã được Bộ luật Dân sự 2015 công nhận là tài sản, nhưng đây là lần đầu Luật SHTT chuyên ngành có điều khoản riêng quy định cụ thể các hình thức khai thác, đồng thời nhà nước tuyên bố chính sách khuyến khích đưa tài sản trí tuệ vào lưu thông thương mại:

Nhà nước cũng giữ lại quyền cấm, hạn chế hoặc buộc chuyển giao quyền sử dụng trong các trường hợp đặc biệt: quốc phòng, an ninh, sức khỏe cộng đồng, trật tự xã hội (Điều 7 khoản 3). Đồng thời, lần đầu có cơ chế xử lý xung đột khi nhiều quyền SHTT cùng tồn tại trên một đối tượng — quyền phát sinh sau có thể bị Tòa án buộc chấm dứt thực hiện (Điều 7 khoản 4).

05 · Bảo vệ quyền trên môi trường số

Siết trách nhiệm nền tảng số và sàn thương mại điện tử

Luật sửa đổi Điều 198b, tách bạch rõ ràng hai nhóm đối tượng chịu trách nhiệm — vốn trước đây bị gộp chung dưới tên “chủ thể trung gian”: