Toàn cảnh vụ tranh chấp bản quyền hoạt hình “Wolfoo”

Vụ tranh chấp bản quyền liên quan đến bộ phim hoạt hình “Wolfoo” đã kéo dài trong một thời gian khá dài và liên tục thu hút sự chú ý của dư luận. Sau khi Hội Truyền thông số Việt Nam (VDCA) chính thức lên tiếng, đề nghị các cơ quan chức năng vào cuộc nhằm bảo vệ quyền lợi của phim hoạt hình Việt Nam, vụ việc một lần nữa trở thành tâm điểm quan tâm của công chúng.

Bỗng nhiên bị “đánh gậy” bản quyền

“Wolfoo” là bộ phim hoạt hình do Công ty Sconnect sản xuất tại studio của doanh nghiệp này. Phim chính thức phát hành trên nền tảng YouTube từ tháng 6/2018 và nhanh chóng trở thành một trong những bộ phim hoạt hình được thiếu nhi Việt Nam yêu thích.

Tính đến nay, hệ thống các kênh nội dung liên quan đến nhân vật Wolfoo đã có khoảng 2.700 tập phim, thu hút hơn 50 triệu người theo dõi. Nội dung được dịch ra 17 ngôn ngữ và phát hành trên phạm vi toàn cầu. Bộ phim hiện diện trên nhiều nền tảng khác nhau như YouTube, Facebook, TikTok, Netflix, các kênh truyền hình và nền tảng trực tuyến của nhiều quốc gia từ năm 2018 đến nay. Wolfoo cũng đạt thành tích đáng chú ý với 3 nút kim cương cùng hàng chục nút vàng và nút bạc của YouTube.

Đến thời điểm hiện tại, Sconnect đã được cấp nhiều văn bằng bảo hộ, bao gồm: chứng nhận bản quyền hình ảnh bộ nhân vật Wolfoo tại Việt Nam; chứng nhận bản quyền hình ảnh bộ nhân vật Wolfoo tại Mỹ (với 20 nhân vật); chứng nhận bản quyền kịch bản phim hoạt hình Wolfoo tại Việt Nam; chứng nhận bản quyền phim hoạt hình Wolfoo tại Việt Nam. Ngoài ra, doanh nghiệp này cũng đã đăng ký nhiều nhãn hiệu Wolfoo tại Việt Nam, Nga, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) từ nhiều năm trước.

Tuy nhiên, khi Wolfoo đang phát triển mạnh mẽ và tiếp cận khán giả quốc tế, bộ phim lại vấp phải tranh chấp với hai doanh nghiệp nước ngoài là EO và Astley Baker Davies Limited (đều có trụ sở tại London, Vương quốc Anh), các đơn vị đồng sở hữu sản phẩm hoạt hình Peppa Pig.

Các vụ kiện liên tiếp tại Nga và Anh

Ngày 11/01/2022, EO đã nộp đơn khởi kiện Sconnect tại Tòa án Moscow (Nga), cáo buộc phim hoạt hình Wolfoo vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với phim hoạt hình Peppa Pig, kèm theo danh sách các video bị cho là vi phạm.

Ngày 7/7/2022, căn cứ kết quả thẩm định của các chuyên gia văn học, nghệ thuật Nga, khẳng định rằng: “Bộ nhân vật Wolfoo không phải là làm lại của bộ nhân vật Peppa Pig”, Tòa án Moscow đã ra phán quyết buộc EO không còn quyền khiếu nại, khiếu kiện với nội dung cho rằng bộ nhân vật Wolfoo là phiên bản làm lại của Peppa Pig.

Mặc dù vậy, đến tháng 2/2022, EO tiếp tục nộp đơn khởi kiện Sconnect tại Vương quốc Anh với các cáo buộc tương tự, liệt kê 91 video Wolfoo bị cho là vi phạm.

Đáng chú ý, dù đơn kiện tại Anh chưa được tòa án thụ lý, EO vẫn sử dụng đơn kiện này để liên tục báo cáo và đánh bản quyền đối với nhiều video Wolfoo trên YouTube, bao gồm cả các video nằm ngoài danh sách trong đơn khởi kiện. Dù không có chứng cứ xác đáng, YouTube vẫn tiến hành gỡ bỏ toàn bộ các video bị báo cáo, kể cả những video không liên quan trực tiếp đến nội dung tranh chấp.

Tính đến nay, YouTube đã khóa hơn 1.000 video phim hoạt hình Wolfoo, gây thiệt hại rất lớn cho Sconnect. Theo doanh nghiệp này, tổng thiệt hại ước tính khoảng 844.200 USD (tương đương gần 20 tỷ đồng), chưa kể các thiệt hại phi vật chất khác như uy tín, thương hiệu, tổn thất tinh thần và các mối quan hệ hợp tác, đầu tư.

Hành trình khiếu nại và khởi kiện tại Việt Nam

Trước những thiệt hại nghiêm trọng, tháng 3/2022, Sconnect đã nộp đơn lên Ủy ban Cạnh tranh quốc gia Việt Nam để khiếu nại các hành vi cạnh tranh không lành mạnh của EO, với cáo buộc vi phạm Khoản 3, Khoản 4 Điều 45 Luật Cạnh tranh.

Đến tháng 8/2022, Sconnect tiếp tục gửi đơn đến Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Công Thương, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch, Bộ Khoa học và Công nghệ.

Ngày 19/8/2022, Sconnect chính thức khởi kiện EO tại Tòa án Nhân dân TP Hà Nội. Trong đơn khởi kiện thứ nhất, doanh nghiệp Việt Nam cáo buộc EO sử dụng trái phép nhãn hiệu Wolfoo trong các video Peppa Pig, vi phạm Điểm b, Khoản 1 Điều 129 Luật Sở hữu trí tuệ; đồng thời đề nghị tòa án buộc EO chấm dứt hành vi vi phạm và đăng công khai lời xin lỗi trên ba tờ báo quốc tế.

Ngày 15/9/2022, Sconnect tiếp tục nộp đơn khởi kiện EO lần thứ hai tại Tòa án Nhân dân TP Hà Nội, với cáo buộc xâm phạm quyền tác giả đối với tác phẩm điện ảnh phim hoạt hình và tác phẩm mỹ thuật ứng dụng Wolfoo.

Trong đơn khởi kiện này, Sconnect đề nghị tòa án buộc EO chấm dứt toàn bộ các hành vi xâm phạm quyền tác giả, bao gồm cả hành vi đánh dấu vi phạm bản quyền các video Wolfoo trên YouTube; yêu cầu YouTube (Google) và EO khôi phục toàn bộ các video đã bị gỡ bỏ; buộc các tổ chức, doanh nghiệp không tiếp tay cho EO thực hiện các hành vi xâm phạm. Đồng thời, EO phải cải chính và công khai xin lỗi trên ba bài báo quốc tế, cũng như bồi thường số tiền tạm tính đến ngày 12/9/2022 là 844.200 USD.

Hội Truyền thông số Việt Nam vào cuộc

Trong tháng 9/2022, Sconnect đã gửi đơn đề nghị Hội Truyền thông số Việt Nam (VDCA) xem xét, hỗ trợ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp trước các hành vi xâm hại từ phía doanh nghiệp nước ngoài.

Sau khi thụ lý vụ việc, VDCA đã có văn bản gửi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Thông tin và Truyền thông) cùng Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch). VDCA nhận định rằng Sconnect đang phải gánh chịu nhiều thiệt hại nặng nề từ các quyết định của các nền tảng trung gian như YouTube và Facebook, dựa trên hồ sơ khiếu nại và khởi kiện chưa được tòa án tại Vương quốc Anh thụ lý.

VDCA đã kiến nghị các cơ quan chức năng xem xét đầy đủ hồ sơ vụ việc, đồng thời có văn bản chính thức gửi tới YouTube và Facebook, đề nghị giữ nguyên hiện trạng đối với Sconnect và EO trong suốt quá trình khiếu nại, khởi kiện cho đến khi có phán quyết chính thức của tòa án có thẩm quyền tại Việt Nam hoặc Vương quốc Anh.

Bên cạnh đó, VDCA cũng gửi văn bản tới bà Liên Nguyễn – cố vấn cao cấp về chính sách của Google tại thị trường Việt Nam – đề nghị YouTube xem xét thấu đáo vụ việc, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam và giữ nguyên hiện trạng cho đến khi có phán quyết cuối cùng từ tòa án.

Chờ hồi kết cho một vụ tranh chấp kéo dài

Hiện nay, vụ tranh chấp bản quyền hoạt hình Wolfoo vẫn đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận trong nước. Nhiều ý kiến bày tỏ kỳ vọng vụ việc sẽ sớm được giải quyết một cách công bằng, minh bạch, qua đó bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp Việt Nam đang nỗ lực sáng tạo và khẳng định vị thế trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.